غلام رضا اسلامى

7

غروب خورشيد فقاهت ( زندگينامه وآثار ومبارزات آقاى خوئى ) ( فارسى )

1 - اشاره به آيه 56 سورهء الذّاريات : « وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ » يعنى من جنّ و انسانها را نيافريدم مگر براى اين كه مرا عبد باشند و اطاعت كنند . 2 - اشاره به آيه 11 سورهء مجادله : « يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ . وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ » يعنى خداوند ايمان‌آورندگان و صاحبان از علم را به درجاتى ( از مقامات ) بالا خواهد برد . 3 - اشاره به حديثى است بدين مضمون : ( قال الرسول ( صلّى الله عليه و آله و سلّم ) : علماء امّتى كانبياء بنى اسرائيل ) يعنى پيامبر . ( صلى الله عليه وآله و سلم ) . فرمود : علماى امّت من همانند انبياء بنى اسرائيل هستند . 4 - جمله‌اى است مشهور بدين عبارت كه : « مداد العلماء افضل من دماء الشهداء » يعنى مركّب علماء بر خون شهيدان برتر است . اين جمله كه در بسيارى نوشته‌ها و سخنرانىها به كار مىرود ، با اين تركيب و معنا در هيچ حديثى ديده نشده است . آنچه كه اصل مطلب است و شايد همو مبدأ اين را در مورد فرزندان و پدران و شاگردان قبول كرده است . در اين جمله واقع شده باشد ، حديثى كه شيخ صدوق ( رحمهء الله عليه ) در جلد 4 كتاب خود بنام ( من لا يحضر الفقيه ) ( باب النوادر ، صفحه 399 ، از امام جعفر الصادق عليه‌السّلام نقل كرده است كه بشرح زير مىباشد : ( معلى بن محمد البصرى عن احمد بن محمد بن عبدالله عن عمرو بن زياد ، عن مدرك بن عبدالرحمن ، عن ابى عبدالله الصادق جعفر بن محمد عليه السّلام قال : اذا كان يوم القيامهء ، جمع الله عزّوجلّ الناس فى صعيد واحد ، و وضعت الموازين ، فتوزن دماء الشّهداء مع مداد العلماء فيرجح مداد العلماء على دماء الشهداء . يعنى وقتى ، هنگامهء قيامت رسد ، خداوند متعال ، مردم را در سرزمينى پهناور جمع مىكند . ترازوهاى ( سنجش اعمال ) به كار مىافتد خون شهداء با مركّب علماء ( در يك ترازو ) سنجيده مىشود ( يعنى بنا به فرض ، هر كدام در كفه‌اى از ترازوى قرار مىگيرد ) در آنجاست كه مركّب علماء بر خون شهداء رجحان و برترى پيدا مىكند . 5 - يعنى چه نيكوست وقتى نام علماء برده مىشود ، در كنار آن عباراتى همچون ( رحمهء الله عليه ) يا ( اعلى الله مقامه ) يا . . . ذكر شود . در جلد يكم بحار الانوار در باب حق العالم آمده است : قال امير المؤمنين عليه السّلام : لا تحقرنّ عبدا اتاه الله علما ، فان الله لم يحقره حين اتاه اياه .